ނާސިރުގެ މަހާނަ ހިމެނިގެންދާގޮތަށް މަގުބަރާއެއްގޮތަށް ހަދާފައިވާ ޒިޔާރަތް އަވަހަށް ނަންގަވާށެވެ

މިދިޔަ ނޮވެމްބަރު މަހު އުމުރުފުޅުން 82 އަހަރުގައި އަވަހާރަވި ރާއްޖޭގެ ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހީމް ނާސިރުގެ މަހާނަ ހިމެނިގެންދާގޮތަށް ހުކުރުމިސްކިތުގައި މަގުބަރާއެއް ހެދުމަކީ ބޮޑުވެގެންވާ ޖަރީމާއެކެވެ. އެހެނީ، މިއީ ފަހުގެ ތާރީޚުގައި އިސްލާމް ދީނަށް ދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި ދެވުނު ވަރުދަގަ ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާއެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ ޙުކުމްތަކާއި ދީނުގެ ޢިލްމުވެރިންނަށް ޖަހާލި ގޮންޖަހާލުމެކެވެ. މިއުއްމަތުގެ ނަބިއްޔާގެ ބަސްފުޅުތަކަށް ފުރައްސާރަކޮށް މަލާމާތްކުރުމެވެ އަދުގެ ސަރުކާރުން ނާސިރުގެ މަހާނަ ވަށައިގެން ބިސްތާނެއް ހަދައި މަގުބަރާއެއްގެ ސިފަ ގެންއުމަކީ ހަމަ ޒިޔާރަތެއް ހެދުމެވެ. މިއީ މިފަހުގެ ދުވަސްތަކުގައި ރާއްޖޭގައި ބިނާކުރެވުނު އެންމެ ނުރައްކާތެރި ޒިޔާރަތެވެ. އެހެނީ، ޒިޔާތަތަކަށް ވަނީ ހަމައެކަނި އެތަނުގެ މަތީގައި ޓިނު ބަހައްޓާ ހިޔާ ކުރުމަކުން ނޫނެވެ. މީސްތަކުގެ މަހާނަތަކުގެ މަތީގައި މިފަދަ ބިސްތާނުތައް ހެދުމަކީ ދިވެހިން އިހުއްސުރެ ކުރަމުން އައިސްފައިވާ ނޭއްގާނީ ޢަމަލަކަށްވީއިރު މިފަދަ ޢަމަލުތަކަށް ތަރުހީބުދީ، މިފަދަ ދީނާ ޚިލާފު ޢަމަލުތައް ދިރުވަން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ބިރުވެރި ކަމެކެވެ

މިއީ ހެޔޮ ނިޔަތުގައި އެޅި ބިސްތާނެއް، ޒިޔާތަރެއް ކަމަކު މުންކަރާތް ވާނީ މުނަކަރާތަކަށެވެ. ދީން ހުއްދަ ނުކުރާކަމެއް ވާނީ ދީން ހުއްދަ ނުކުރާ ކަމަކަށެވެ. ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ޒިނޭ ކުރިއަސް ވާނީ ޒިނޭ އަކަށެވެ. ޒިޔާރަތް ވާނީ ޒިޔާރަތަކަށެވެ. ނާސިރުގެ ހަނދާންތައް އައު ކޮށް، ދިވެހި ތާރީޚު ދަމަހައްޓާކަށް އިސްލާމްދީން ވެއްޔާ މޮޑެލައިގެން ނުވާނެއެވެ

އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އިން ބުނެފައިވަނީ ޒިޔާރަތް ހެދުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަމާށާއި އެއީ މަކުރޫހަ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. އެކަމަކު އެއީ ހަމަ ޒިޔާރަތެކެވެ. އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އަށް ޒިޔާރަތް ވަކިކުރަން ނޭނގުނީތީ ހިތާމަކުރަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިންގެ ލޮލުގައި ތިޔަ ފަދަ އަނދުން ނާޅުވާށެވެ. މިކަމުން ދަލީލު ކުރަނީ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އޮތް ހާލަތެވެ. މިއަދު ހިޔާނުކޮށް ހުރި، ބިސްތާނު މީގެ ފަސްއަހަރު ފަހުން ހިޔާ ނުކުރާނެ ކަން އެނގެނީ ކާކަށް ހެއްޔެވެ؟ އެހެންކަމުން، މިފަދައިން ޝިރުކަށް ހުޅުވިފައިވާ ދޮރުތައް ބަންދުކުރާށެވެ

މިހެންކަމުން، މިހާރުން މިހާރަށް އަދުގެ ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނަށާއި އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއަށް މިގޮވާލަނީ މި މަގުބަރާ ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ނައްތާލުމަށާއި، މިފަދަ ޚުރާފާތްތަކާއި ﷲ އަށް ޝަރީކުކުރުމަށް މަގުފައިވާ އެންމެހާ ކަންކަމުން ދިވެހި ޖީލުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށެވެ. އަދި އިސްލާމީ ޢަޤީދާއަށް ލޮޅުން ނޭރުވުމަށެވެ. މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ހުޅުވިފައިވާ ދޮރުތައް ބަންދުކުރަންވީ ވަޢުދު ނުފުއްދިގެން އުޅޭއިރު، ޝިރުކަށް ދޮރުތައް ހުޅުވުމަކީ ބިރުވެރި ޢަމަލެކެވެ

Yesterday was ‘World No Tobacco Day’

Yesterday, 31st May was World No Tobacco Day. The day was marked in the Maldives too. The theme of World No Tobacco Day 2009 is "Tobacco Health Warnings", with an emphasis on the picture warnings that have been shown to be particularly effective at making people aware of the health risks of tobacco use and convincing them to quit. More and more countries are fighting back against the epidemic of tobacco by requiring that packages of tobacco show the dangers of the product's use, as called for in guidelines to the WHO Framework Convention on Tobacco Control.

A public awareness message on the harmful effects of tobacco is to be printed in Dhivehi on all tobacco products packed in Maldives. The rule will came into effect from the 1st of July 2005.

Tobacco is the leading preventable cause of death. More than five million people die from the effects of tobacco every year — more than from HIV/AIDS, malaria and tuberculosis combined. It is the only legal consumer product that kills when used exactly as the manufacturer intends. Up to half of all smokers will die from a tobacco-related disease, like lung cancer. Second-hand smoke harms everyone who is exposed to it. Hence, passive smokers are quite large in Maldives including our kids, especially in Male’ due to overpopulation per small area.

In 2003, Maldives Customs Services has said that spending for import of tobacco-related materials has increased by 17 percent more than last year. It said Rf56.2 million were spent on importing tobacco-related materials last year. This is an amount which is Rf9.6 million more than the year 2001 ($=12.85).

More has been spent on tobacco imports during the period January-August 2002 in contrast to the year-ago period, according to Maldives Customs Service. Some Rf42.9 million (US$3.3 million) was spent on importing tobacco in the first eight months of 2002, which was a Rf2.8 million (US$0.2 million) increase over the year-ago period; in 2001, during the January-August period, the amount spent on importing tobacco was Rf40.1 million (US$3.1 million). This amount was spent on importing 165 million cigarettes, according to Customs.

For the benefit of Tobacco companies, they spend tens of millions of dollars every year turning new users into addicts and keeping current users from quitting. Through advertising and promotional campaigns, including the use of carefully crafted package designs, the tobacco industry continues to divert attention from the deadly effects of its products. More and more countries are fighting back by requiring that tobacco packages graphically show the dangers of tobacco, as called for in the WHO Framework Convention on Tobacco Control. Effective health warnings, especially those that include pictures, have been proven to motivate users to quit and to reduce the appeal of tobacco for those who are not yet addicted.

There are hundreds of chemicals in a cigarette. Among those, nicotine is a highly addictive substance. Therefore, warning people about its true risks can go a long way towards reducing tobacco addiction. Here, in Maldives lot of school students are tobacco addicts and finally they move into drugs and become drug addicts.

މަރުހަބާ އުގައިލް

ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން ޕްރޮފެސަރަކަށް ވެވަޑައިގަތް ފުރަތަމަ ދިވެއްސަކަށް ވުމުގެ ފަޚުރު ސ. ހިތަދޫއަށް އުފަން ހަސަން އުގައިލް ހާސިލުކުރެއްވުމަކީ ސައިންސަށް ލޯބިކުރާ ދިވެހި ދަރިއެއްގެ ޙައިޞިއްޔަތުން އަޅުގަނޑު ނިހާޔަތަށް އުފާކުރާކަމެކެވެ. މިއީ ޕްރޮފެސަރަކަށް ވެވަޑައިގަތުމުގެ ޝަރަފު ލިބިވަޑައިގެން ދެވަނަ ބޭފުޅާއަށް ވީއިރު، އުމުރުފުޅުން 38 އަހަރުގައި ދިވެއްސަކު ޕުރޮފެސަރަކަށް ވުމަކީ ދިވެހިންނަށް ޚާއްޞަކޮށް މި ދިވެހި ގައުމަށް ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެކެވެ. އަދި މިހާރު އުގެއިލް ވެފައިއެވަނީ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ބްރެޑްފޯޑްގައި ތިބި އެންމެ ހަގު ޕްރޮފެސަރުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައެވެ.

ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ޕްރޮފެސަރަކަށް ވެވަޑައިގެންފައިވަނީ ޕްރޮފެސަރ ޢަބްދުﷲ ސަޢީދެވެ. މިއީވެސް އައްޑު އަތޮޅަށް އުފަން ބޭފުޅެކެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ރިސާރޗްގެ ދާއިރާއިން ކުރިއަށް ދިޔުމަށް ޚިޔާލު ކުރައްވާ އުގައިލް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަޑަމިކް ދާއިރާއިން ހާސިލުކުރައްވަން ބޭނުންފުޅުވި ލަނޑުދަނޑި ހާސިލުވެވަޑައިގެންނެވުމުން ވަރަށް ބޮޑަށް އުފާވެއްޖެ ކަމަށެވެ. ”ޕްރޮފްސަރޝިޕްގެ ސަބަބުން ރިސާރޗްގެ ދާއިރާއިން ކުރިއަށް ދިއުމަށް ގިނަ ގުނަ ފަސޭހަތަކެއްވެ, ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ވެސް މަގްބޫލް މީހެއްގެ ގޮތުގައި މިއަދު މިވަނީ ބަލައިގެންފައި“ އިގިރޭސިވިލާތުގައި ދިރިއުޅުއްވަމުން ގެންދަވާ ޕްރޮފެސަރ އުގައިލް ވިދާޅުވި އެވެ.

ޕްރޮފެސަރ އުގައިލް ހިސާބު އިލްމުގެ ރޮނގުން ބީ.އެސް.ސީ ޑިގްރީ ހާސިލްކުރެއްވީ 1995ވަނަ އަހަރު ލަންޑަންގެ ކިންގްސް ކޮލެޖުންނެވެ. އަދި 1996ވަނަ އަހަރު ހަމަ އެކޮލެޖުން ޕީޖީސީއީ ޑިގްރީއެއް ވެސް އޭނާ ވަނީ ފުރިހަމަކުރައްވާފަ އެވެ.ޕްރޮފެސަރ އުގައިލް އެޕްލައިޑް މެތަމެޓިކްސްގެ ދާއިރާއިން ޕީއެޗްޑީ ފުރިހަމަ ކުރެއްވީ 2000ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ލީޑްސްއިންނެވެ. އަދި އެއަށް ފަހު ޕޯސްޓް ޑޮކްޓޯރަލް ރިސާޗްފްލޯއެއްގެ ގޮތުގައި 2002ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރމަހާ ހަމައަށް އެޔުނިވަރސިޓީގައި މަސައްކަތްކުރެއްވި އެވެ. އަދި އެއަށް ފަހު ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ބްރެޑްފޯޑްގެ ސީނިއަރ ލެކްޗަރަރ އެއްގެ މަގާމް އެ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރުމަހު އޭނާއަށް ލިބިވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެޔުނިވަރސިޓީގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ކޮމްޕިއުޓިންގެ ޗެއަރމަނަކަށް މިހިނގާ 2009ވަނަ އަހަރު ޕްރޮފެސަރ އުގައިލް ވަނީ ޕްރޮމޯޓްވެވަޑައިގެންފަ އެވެ.

ޕްރޮފެސަރ އުގައިލް ދިރާސާތައް ކުރައްވާފައި ވަނީ ޖިއޮމެޓްރިކް ޑިޒައިންގެ ދާއިރާއިންނެވެ. އޭނާ ދަނީ މިހާރުވެސް ތިން ޕްރޮޖެކްޓެއްގެ މަސައްކަތް ކުރައްވަމުންނެވެ. އެއީ ކޮމްޕިއުޓަރ ގޭމްތަކުގެ ކަރެކްޓަރ މިހާރަށްވުރެ ރިއަލިސްޓިކްކޮށް, ޑިޒައިންކޮށް އުފެއްދުމާއި, އިރުގެ މޫސުމް ދެނެގަންނާނެ ނިޒާމެއް ގާއިމް ކުރުމުގެ އިތުރުން ދޮގުހަދާ މީހުން މިހާރަށްވުރެ ފަސޭހއިން ދެނެގަންނާނެ ނިޒާމެއް ގާއިމް ކުރުމެވެ.

މިއީ ދިވެހިދަރިން ފަޚުރުވެރިވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ޢިބްރަތް ލިބިގަންނަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. ދިވެހިންނަކީ ޢިލްމީ ބަޔަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. މިދާއިރާއިން ކުރިއަށް ދާ ދިވެހިންގެ ޢަދަދު އިތުރުވާން ޖެހެއެވެ. ހަމައެކަނި އުގައިލާއި ޢަބްދުﷲ ސަޢީދާ ހިސާބުން ދިވެހި ޕްރޮފެސަރުންގެ 'ފުލުސްޓޮޕް' ޖަހާކަށް ނުޖެހެއެވެ. އަދި ހުރިހާ އެންމެން ސިޔާސީ ވާކަށްވެސް ނުޖެހެއެވެ.

ނާސިރުގެ މަހާނަ ހިމެނިގެންދާގޮތަށް މަގުބަރާއެއް ހެދުމަކީ ޒިޔާރަތް އެޅުމެވެ

ރާއްޖޭ ދޫކުރައްވާ ސިންގަޕޫރުގައި އުޅުއްވަނިކޮށް މިދިޔަ ނޮވެމްބަރު މަހު އުމުރުފުޅުން 82 އަހަރުގައި އަވަހާރަވި ރާއްޖޭގެ ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހީމް ނާސިރުގެ މަހާނަ ހިމެނިގެންދާގޮތަށް ހުކުރުމިސްކިތުގައި މަގުބަރާއެއް ހެދުމަކީ ވަރަށްވެސް ހިތާމަހުރި ކަމެކެވެ. އެހެނީ، މިއީ ފަހުގެ ތާރީޚުގައި އިސްލާމް ދީނަށް ދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި ދެވުނު ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާއެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ ޙުކުމްތަކާއި ދީނުގެ ޢިލްމުވެރިންނަށް ޖަހާލި ގޮންޖަހާލުމެކެވެ

ރާއްޖޭގެ ނައިބު ރައީސްގެ ފުރިހަމަ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން، އަދުގެ ސަރުކާރުން ނާސިރުގެ މަހާނަ ވަށައިގެން ބިސްތާނެއް ހަދައި މަގުބަރާއެއްގެ ސިފަ ގެންއުމަކީ ހަމަ ޒިޔާރަތެއް ހެދުމެވެ. މިއީ މިފަހުގެ ދުވަސްތަކުގައި ރާއްޖޭގައި ބިނާކުރެވުނު އެންމެ ނުރައްކާތެރި ޒިޔާރަތެވެ. އެހެނީ، ޒިޔާތަތަކަށް ވަނީ ހަމައެކަނި އެތަނުގެ މަތީގައި ޓިނު ބަހައްޓާ ހިޔާ ކުރުމަކުން ނޫނެވެ. މީސްތަކުގެ މަހާނަތަކުގެ މަތީގައި މިފަދަ ބިސްތާނުތައް ހެދުމަކީ ދިވެހިން އިހުއްސުރެ ކުރަމުން އައިސްފައިވާ ނޭއްގާނީ ޢަމަލަކަށްވީއިރު މިފަދަ ޢަމަލުތަކަށް ތަރުހީބުދީ، މިފަދަ ދީނާ ޚިލާފު ޢަމަލުތައް ދިރުވަން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ބިރުވެރި ކަމެކެވެ

އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އިން ބުނެފައިވަނީ ޒިޔާރަތް ހެދުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަމާށާއި އެއީ މަކުރޫހަ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. މިކަމުން ދަލީލު ކުރަނީ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އޮތް ހާލަތެވެ

މިހެންކަމުން، މިހާރުން މިހާރަށް އަދުގެ ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނަށާއި އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއަށް މިގޮވާލަނީ މި މަގުބަރާ ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ނައްތާލުމަށާއި، މިފަދަ ޚުރާފާތްތަކާއި ﷲ އަށް ޝަރީކުކުރުމަށް މަގުފައިވާ އެންމެހާ ކަންކަމުން ދިވެހި ޖީލުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށެވެ. އަދި އިސްލާމީ ޢަޤީދާއަށް ލޮޅުން ނޭރުވުމަށެވެ

ލޭ ދައުރުވުމާއި ކިރު އުފެދުން

އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ހައިރާންކުރުވަނިވި ގޮތްތަކާއި، އަދި ދުނިޔޭގައިވާ އެހެނިހެން ދިރޭތަކެއްޗާއި އަޅާބަލާއިރު ހުރި ތަފާތުތަކާއިމެދު ކުރެވޭ ބަޙުޘް ތަކުރާރުވަނިވި ގޮތުގައި ކުރިއަށް ދެއެވެ. ޘާބިތު ހެކިތަކާއި އެކު އިންސާފުވެވިގެންދަނީ އިންސާނާގެ ފުރިހަމަ ކަމާއި މެދުގައެވެ. ހާމަވެގެންދަނީ، އެއްކައުވަންތަ ﷲ ތަޢާލާގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމުގެ ހެކިތަކެވެ. އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ އެތައް ބިލިއަން 'ދިރޭ ޒައްރާ' ތަކާއިމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާބަލާށެވެ. ވަކި ވަކި ގުނަވަންތަކާއި ތަފާތު ނިޒާމުތަކަށެވެ. އަދި ޖުމުލަގޮތެއްގައި އިންސާނާގެ މުޅި ހަށިގަނޑަށެވެ. އެއަށްފަހު ބަޙުޘާއިގެން ކުރިއަށް ޖެހިލާށެވެ. އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެ ގުނަވަނަކަށް ނުވަތަ ކޮންމެ ނިޒާމަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުންވެސް ފާޅުވެގެންދަނީ އިލާހީ ކުޅަދުންވަންތަކަމުގެ ނިޝާންތަކެވެ. ހަށިގަނޑުގައިވާ އެތައް ބިލިއަން 'ދިރޭ ޒައްރާ' (ސެލް) ތަކުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ޒައްރާ (ސެލް) އެއްގެ ޚާއްޞިއްޔަތާއި، ލާމެހިފައިވާ ގޮތެއްގައި ފުރިހަމަ އިންތިޒާމެއްގެ މަތިން ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކުން ގެނެސްދެނީ އަޖާއިބުކުރަނިވި ބޮޑަތި ފައިދާތަކެވެ. އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށެވެ. އަދި މުޅި އިންސާނިއްޔަތަށެވެ.

އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ތަފާތު ނިޒާމުތަކުގެ ތަކުގެތެރެއިން ލޭ ދައުރުވުމުގެ ނިޒާމު ފުރިހަމަވަނީ މައިގަނޑު ތިން ބައެއް އެކުލެވިގެންވާ ގޮތުގައެވެ. އެއީ، ހިތާއި ލޭހޮޅިތަކާއި އަދި ލެޔެވެ. އިންސާނާގެ ހިތަކީ ހަތަރު ޖަގަހަ އެކުލެވޭ ފުރިހަމަ ގުނަވަނެކެވެ. އެހާމެ މުހިއްމު ގުނަވަނެކެވެ. ހިތުގެ ބައިތަކާއި އޭގެ މަސައްކަތަކީ ޢިބްތަރުން ފުރިގެންވާ ކަންކަމެވެ. ދައްކުވައިދެނީ މަޑުޖެހުމެއް އަރާމެއްނެތި އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ލާބަޔަށްޓަކައި ކުރާ ބުރަމަސައްކަތެކެވެ. ހިތުގެ އަސާސީ މަސައްކަތަކީ ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކަށް ބޭނުންވާ އެންމެހާ މާއްދާތަކާއި އަދި ހަށިގަނޑުން ބޭރުވާންޖެހޭ މާއްދާތައް އޭގެ އެންމެ މުނާސަބު ގުނަވަންތަކަށް ލޭގެ ޒަރީޢާއިން ފޮނުވުމެވެ. މިހެންކަމުން، ހިތުގެ މަސައްކަތަށް ހުއްޓުމެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ އަމިއްލަ ބާރެއް ނުވާ އިންސާނާގެ ހާލާމެދު ވިސްނަވާށެވެ.

ލޭހޮޅިތަކުގެ ތިން ވައްތަރުގެ ތެރެއިން އެއްވައްތަރަކީ ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ބައިތަކުން ހިތައް ލޭ ގެނެސްދޭ ލޭހޮޅިތަކެވެ. އަނެއް ވައްތަރުތަކަކީ ހިތުން ހަށިގަނޑުގެ އެހެންބައިތަކަށް ލޭ ފޮނުވައިދޭ ލޭހޮޅިތަކާއި، އަދި ލޭގެތެރޭގައިވާ މާއްދާތައް 'ޖަމާޢީ ދިރޭ ޒައްރާ'ތަކުގެ ވަށައިގެންވާ ފެނުގެ ތެރެއަށް ފާއްދާލަދޭ ލޭހޮޅިތަކެވެ. މީގެއިން އެންމެ ލޭ ހޮޅިއެއް ބެދުނަސް ހަށިގަނޑުގެ މަސައްކަތަށް ބުރޫއަރާނެއެވެ. އިންސާނާ އިހު ހުރި ޙާލަތުން އެހެން ޙާލަތަކަށް ގެންދާނެއެވެ.

ލެޔަކީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ މާއްދާތަކެއް އެކުލެވޭ ނުވަތަ އޭގެ ޒަރީޢާއިން ދައުރުވާ ދިޔާ އެއްޗެކެވެ. އެވަރެޖް އިންސާނެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި 5 ލީޓަރެއްހާ ލޭހުންނާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ހަށިގަނޑުގެ އުފެދުމުގައިވާ ތަފާތުތަކުގެ ސަބަބުން ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ލޭގެ މިންވަރު ކޮންމެވެސްވަރަކަށް ތަފާތުވާނެއެވެ. ލޭގައި ހިމެނޭ ބައިތަކަށް ބަލާއިރު 55 ޕަސެންޓަކީ ލޭގައި ހިމެނޭ ދިޔާ ބައެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ހެދިބޮޑުވުމާއި ދުޅަހެޔޮކަން އަދި އެންމެހާ މަސައްކަތްތަކަށް ބޭނުންވާ މާއްދާތައް އެކުލެވޭ ބައެވެ. އަނެއް 45 ޕަސެންޓަކީ 'ބުލަޑް ސެލް'ތަކެވެ. ތަފާތު މަސައްކަތްތަކަށް ޚާއްޞަވެފައިވާ ލޭގެ ދިރޭ ޒައްރާ ތަކެވެ. އެންމެހާ ގުނަވަންތަކުގެ މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ 'އޮކްސިޖަން' އުފުލުމާއި ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ހަނގުރާމައިގެ ފަހުލަވާނުންނަކީ މިދެންނެވި ލޭގެ ޒައްރާތަކެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ލޭ ދައުރުވަމުންދަނީ ލޭގެ ޚާއްޞިއްޔަތާއި ލޭހޮޅިތަކާއި އަދި ހިތުގެ ލާމެހިފައިވާ ފުރިހަމަ ނިޒާމުގެ ތެރެއިންނެވެ.

ހަށިގަނޑުގެ ދުޅަހެޔޮކަމާއި އެންމެހާ މަސައްކަތްތަކަށް ބޭނުންވާ މާއްދާތައް ލޭގެ ތެރެއަށް ވާޞިލުވަނީ ގޮހޮރުގައި ހިނގާ ކެމިކަލް ބަދަލުތަކަށްފަހުއެވެ. އެހެންކަމުން، ލޭގައި ހިމެނޭ ކާބޯހައިޑްރޭޓާއި ޕުރޮޓީންސް އަދި މިނެރަލްސް އާއި ވިޓަމިންސް ހަށިގަނޑަށް ލިއްބައިދެނީ ކާބޯތަކެތިންނެވެ. ގޮހޮރުގެ ތެރެއަށްދާ ކާބޯތަކެތި ހަޖަމުވުމުގެ މަރުހަލާތަކަކަށްފަހު ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ފާރުތަކުގައިވާ އިނގިލިތަކެއްފަދަ ޚާއްޞަ ބައިތަކަކުން މި ދެންނެވި މާއްދާތައް ލޭގެތެރެއަށް ދަމާލައެވެ. އެއަށްފަހު ލޭ ދައުރުވުމުގެ ފުރިހަމަ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ހަށިގަނޑުގައިވާ އެންމެހާ ގުނަވަންތަކަށް ފޯރުކޮށްދެއެވެ. ކިރު އުފައްދާ ބައިތަކަށްވެސް ލޭ ވާޞިލުވަނީ މިދެންނެވިގޮތުގެ މަތިންނެވެ. އަދި ކިރު އުފެދިގެން އާދެއެވެ. ދެން ހަޖަމުނުވާ ތަކެތި ނަޖިހުގެ ގޮތުގައި ހަށިގަނޑުން ބޭރުކޮށްލައެވެ. މިހެންކަމުން، ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ކާނާގެ މާއްދާތައް ޖަމައުކުރުމުގެ އެންމެ މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރަނީ ލެޔެވެ.

ލޭގެ މައިގަނޑު އެއްބައި އުފެދިގެން އަންނަނީ ހަޖަމުވުމުގެ މަރުހަލާތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. ގޮހޮރުގެ ތެރެއަށްދާ ކާބޯތަކެތީގެ ބައިތަކުންނެވެ. މިގޮތުން، ކިރު އުފެދިގެން އަންނަ އައުމަކީ ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އެތައް ފިލާވަޅުތަކެއް އޭގައި އެކުލެވޭ މުޢުޖިޒާތެކެވެ. ޢިބްރަތުން ފުރިގެންވާ ފިލާވަޅެކެވެ. ކިރަކީ ކުޑަދަރިފުޅަށްޓަކައި އަންހެނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ކިރު އުފައްދާ ބައިތައް ކަމުގައިވާ 'މިލްކް ގުލޭންޑްސް'ތަކުގެ މަސައްކަތުގެތެރެއިން އުފައްދާ، އަދި ކާނާގެ މާއްދާތައް އެންމެ ފުރިހަމައަށް އެކުލެވޭ ބުއިމެވެ. މިދެންނެވި 'މިލްކް ގުލޭންޑްސް'ތަކަކީ ހަމައެކަނި އިންސާނުންގެ އަންހެންތަކުންގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ ބައިތަކެއް ނޫނެވެ. ބަނޑުއަޅާ ވިހާ ކޮންމެ ދިރޭ އެއްޗެއްގައިވެސް ހުންނަ ބައިތަކެކެވެ. މިގޮތުން ގެރި ބަކަރީގެ ކިރަކީ އާއްމު ގޮތެއްގައި އަހަރެމެން ބުއިމަށް ބޭނުންކުރާ ބާވަތެކެވެ. ދުވަހުގެ ނާސްތާގެ ފެށުމުގައާއި އެހެނިހެން ވަގުތުތަކުގައެވެ.

ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަޠަޢާލާ ވަހީކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. "އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ނަޢަމް ސޫފީގައި، ތިޔަބައިމީހުނަށް ޢިބުރަތެއް ވާކަން ކަށަވަރެވެ. އޭގެ ބަނޑުގައިވާ ތަކެތިން، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބުއިމެއް ދެއްވަމެވެ. (ބަނޑުތެރޭގައިވާ) ފުޟޫލާތްތަކާއި، ލެޔާ ދެމެދުން އުފެދިގެން އަންނަ ބުއިމެކެވެ. ބޯމީހުންނަށް ބުއިމަށް ފަސޭހަ، އަދި ސާފުވެގެންވާ ކިރެވެ." (ސޫރަތުއް ނަޙްލު 66).

ބަޔާންކުރެވިދިޔަ އާޔަތުގެ އިތުރުން ސޫރަތުލް މުއުމިނޫން ގެ 21 ވަނަ އާޔަތުގެ މާނައިގައިވަނީ "އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ނަޢަމް ސޫފީގައި، ތިޔަބައިމީހުނަށް ޢިބުރަތެއް ވާކަން ކަށަވަރެވެ. އެތަކެތީގެ ބަނޑުގައިވާ ތަކެތިން، ތިޔަބައިމީހުންނަށް (ކިރުގެ) ބުއިމެއް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ދެއްވަމެވެ. އަދި އެތަކެތީގައި، ގިނަވެގެންވާ މަންފާތައް ތިޔަބައިމީހުނަށް ވެއެވެ. އަދި އެތަކެތީން ތިޔަބައިމީހުން ކައި އުޅެއެވެ."

ކީރިތި ޤުރްއާނުގައިވާ މިކަމާއި ގުޅުންހުރި އާޔަތްތައް ފަސޭހަކަމާއިއެކު އިންސާނާއަށް ދޭހަވުމާއި ދެނެގަތުމުގައި، ހަށިގަނޑުގެ ހުރިހާ ބައިތަކަށް ލޭ ދައުރުވާގޮތާއި ހަޖަމުކުރުމުގެ ނިޒާމުގެ މަސައްކަތްތަކާއި ކިރު އުފެދޭގޮތުގެ ޢިލްމީ މަޢުލޫމާތުތައް މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ. ގެރި ބަކަރި ފަދަ ނަޢަމް ސޫފީގައި ކިރު އުފެދިގެން އަންނަގޮތް ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ އާޔަތްތަކުގައި އެވަނީ އަދުގެ ސައިންސްގެ ހޯދުންތަކާއި ކުޑަވެސް ތަފާތެއްނުވާނެ ފުރިހަމަ މަޢުލޫމާތުތަކެވެ. ސައިންސްވެރިން ސިއްސުވާލި މަޢުލޫމާތުތަކެކެވެ. ބަނޑުއަޅާ ވިހާ ކޮންމެ ދިރޭއެއްޗަކުން ކިރު ނެރުއްވުން އެއީ އޭގެ ޒާތުގައި ބޮޑު މުޢުޖިޒާތެކެވެ. މީގެއިތުރުން، މިފަދަ މަޢުލޫމާތުތަކެއް ހޯދިފައި ނެތް ޒަމާނެއްގައި، ކިރު އުފެދޭ ގޮތުގެ ފުރިހަމަ ޢިލްމީ މަޢުލޫމާތުތައް ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ބަޔާންވެފައިވުން އިތުރު މުޢުޖިޒާތަކަށް ނުފުދޭތޯއެވެ. ފަތްފިލާވެލި މުގުރައިގެންނާއި ގެރި ބަކަރީގެ ލޭ ބޭނުން ކޮށްގެން ކިރު އުފެއްދޭތޯ މީސްތަކުން ކުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނާކާމިޔާބުވެގެންދިޔައީ ކޮންފަދައަކުންތޯއެވެ.

މުސްލިމު ސައިންސްވެރިޔާ އިބުނު ނަފީސް، ލޭދައުރުވާ ގޮތް ބަޔާންކުރުމުގެ 600 އަހަރު ކުރިން އަދި ވިލިއަމް ހާރވޭ މިކަމާގުޅޭ މަޢުލޫމާތުތައް ހުޅަނގަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ 1000 އަހަރު ކުރިން ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި މިކަންވަނީ ބަޔާންކުރައްވާފައެވެ. ވިސްނާ ފިކުރުކުރުން ހުއްޓެވެ. އިންސާނާގެ ހެދި ބޮޑުވުމާއި އަދި ދެމިހުރުމަށް ބާރުދޭގޮތުގައި ހަޖަމުކުރުމުގެ މަރުހަލާތަކުގެ ތެރެއިން ގޮހޮރުގައި ހިނގާ އަޖައިބު ކުރުވަނިވި މަސައްކަތްތަކާއި ކާތަކެތިން ކިރު އުފެދިގެން އަންނަ ގޮތް މިވަނީ މީގެ 14 ޤަރުނުކުރިން ސާފުކޮށް އުގަންނައިދެއްވާފައެވެ. މިހުރިހާކަމަކާއިއެކު، ސައިންސްގެ ހޯދުންތަކުގެ ސަބަބުން ޢިލްމީ ޙަޤީޤަތްތައް ކަޝްފުވެ ބަޔާންވެގެންދާ ދިއުމީ ވިސްނާ ފިކުރުކުރާ ބަޔަކަށްއޮތް ހެޔޮ މަގެއްކަމާއިމެދު ޝައްކެއްނެތެވެ.

One of the miserable news in this democracy

The oncoming parliamentary elections slated for 9 May are influenced by power and money and unlikely to be 100 percent free and fair, Human Rights Commission of the Maldives have revealed.

Italian University outpost … Is this the Maldivians’ dream University

Form long before, since during the last periods of former president Maumoon Abdul Gayyoom and even now with president Nasheedh’s presidency, they are making promises of establishing a public university in Maldives. Due to many reasons and attitude of former and current government towards this, many of us believe that it’s a dream. Eventhough we moved from developing countries to least developed countries, Maldives is the ONLY country in the south, southwest and central Asia without a UNIVERSITY.

However, establishment of University of Milano-Bicocca’s new research outpost in Faafu, Magoodhoo is a good alarm. The announcement of getting chances to maldivian students to study for degrees in marine biology, environmental management, tourism economy and management in the research outpost going to establish in Maldives, officially named the ‘International University Centre for Research and Higher Education’ has brought a happiness to lot of Maldivian students. The university outpost is a joint initiative between the government and the University of Milano-Bicocca, based in Milan, Italy.

The University of Milano-Bicocca is one of Italy’s top three universities, where 900 lecturers and researchers teach over 30,000 students in 71 different courses. The University is renowned as a world-class tropical marine biology research institute. It is also famed for having one of Italy’s top hospitality and hotel management schools.

President and Rector of the University of Milano-Bicocca, Professor Fontanesi, on Tuesday said, “Our University’s mission is to promote world-class research and teaching. The Maldives is a unique place to study tropical marine eco-systems, coral reefs and the impact of human activity on the environment.”

“We are delighted to provide educational opportunities for Maldivian students to study at the University of Milano-Bicocca outpost in Magoodhoo, as well as in Italy. We received a very enthusiastic welcome from Magoodhoo during our visit to the island yesterday. We want to involve the local community as much as possible in the university outpost,” Professor Fontanesi added.

At present, there is no university in the country, and getting a status of a Maldives Public University to ‘Maldives College of Higher Education’ is not known.